Antistigma-activiteiten

Voor de bestrijding van zowel publiek stigma als zelfstigma worden antistigma-activiteiten ontwikkeld. De Goei e.a. (2006) onderscheiden een aantal (sub)strategieën voor antistigma-activiteiten.

Collectieve antistigma-strategieën
a) Voorlichting geven over (de mythes rond) psychiatrische aandoeningen

b) Protesteren tegen kwetsende beelden en discriminerend gedrag

c) Antidiscriminatiewetten en -maatregelen inzetten en toepasbaar maken

d) Bevorderen van contact tussen mensen met en zonder psychische handicap

Goede rehabilitatie en herstelondersteuning zijn van groot belang bij de bestrijding van stigmatisering. Met de ambulantisering en vermaatschappelijking van de zorg is een brede en gezamenlijke inzet van ggz en maatschappelijke partners hierop actueel. Bij de vierjarige landelijke campagne Samen Sterk tegen Stigma, gestart in 2011, zijn dan ook veel partijen betrokken.

Individuele antistigma-strategieën
a) Voorkomen en tegengaan van zelfstigmatisering

b) Bevorderen van persoonlijk empowerment

c) Omgaan met het dilemma: wel of niet vertellen?

Om zelfstigma tegen te gaan zal ieder een eigen weg zoeken. Zo kan deelname aan een lotgenoten- of zelfhulpgroep of een cursus Herstellen Doe Je Zelf voor sommigen heel ondersteunend zijn. In een groep of cursus is er gelegenheid om te onderzoeken op welk vlak zelfstigmatisering een rol speelt en zo het zelfbeeld negatief beïnvloedt. Mensen in een groep kunnen elkaar een spiegel voorhouden en juist een positieve invloed uitoefenen. Een zelfhulpgroep heeft veelal een empowerende werking en versterkt zo iemands eigenwaarde waardoor zelfstigmatisering tegengegaan kan worden.

Rol voor ervaringsdeskundigheid
Ervaringsdeskundigen en cliënten komt bij zowel de individuele strategieën als de collectieve een centrale plaats toe. Zij leveren begrip en herkenning van stigma en de eigen ervaring van het doorbreken van (zelf)stigma. Zij bieden daarnaast de fundamentele input voor antistigmabeleid en zijn de toetssteen voor het effect daarvan.

Voorbeeld antistigma-cursus: Fotovoice
De cursus Fotovoice is in Nederland geïntroduceerd door Chantal Schiks (www.yucare.nl). Deelnemers aan de cursus brengen foto's, aangevuld met een ervaringsverhaal in om stigma, zelfstigma en kwaliteiten en vaardigheden om ermee om te gaan naar voren te brengen. Dit geeft allereerst de deelnemers zelf inzicht in hoe een stigma onder de huid kruipt.

Zij presenteren hun foto's en hun verhaal op een tentoonstelling en gaan met bezoekers en de omgeving in gesprek over stigmatisering.

Het kennisplein 'De Ervaringsdeskundige' is gerealiseerd in opdracht van Markieza in samenwerking met het Trimbos-instituut, HEE! en Phrenos (LIVE).