ervaringsdeskundige ervaringsdeskundige

Maatschappelijke Steunsystemen

De maatschappelijke steunsystemen van GGzE zijn in 2005 opgericht en omvatten het werkgebied Eindhoven en regiogemeenten (onder andere Woensel, Bladel en de Kempen, Valkenswaard, Geldrop). Het is de bedoeling dat per gebied van 50.000 inwoners een MSS wordt opgebouwd. Benodigde GGz expertise is: 1 fte kwartiermaker, 2 fte ervaringdeskundig begeleider per MSS en daarnaast uren voor coördinatie. In 2010 is voorzien in 5,7 fte kwartiermaker en 6,1 fte ervaringsdeskundig begeleider (waarvan 2,5 fte leerling).

Het doel is om met deze doelgroep een persoonlijk en maatschappelijk steunsysteem te ontwikkelen, zodat mensen zich staande kunnen houden en weer mee kunnen doen. Een tweede doel is om bestaande formele en informele steun toegankelijk te maken voor deze doelgroep. Derde doelstelling is om te werken met zogenaamde bouwgroepen, waar de kwetsbare burger zelf aan deelneemt en in lotgenotencontact samen werkt aan het eigen steunsysteem.

Het gaat bij MSS om mensen die kwetsbaar zijn vanwege hun psychische problemen, sociaal isolement, sociale uitsluiting, eenzaamheid, armoede, verslaving enzovoorts.
Kwetsbaarheid uit zich op drie niveaus: persoonlijke, sociale en maatschappelijke kwetsbaarheid. In MSS werken de volgende partijen samen: Gemeente, MEE, maatschappelijk werk, woningbouwverenigingen, thuiszorg, politie, Sociale Diensten, Wmo-loketten, dagbestedingcentrum De Boei, beschermd en begeleid wonen, casemanagement, bewonersorganisaties, doelgroep zelf, vrijwilligersorganisaties.

Het aanbod in het MSS-project bestaat uit vier soorten activiteiten.

  • Kwartiermakers en ervaringsdeskundigen leggen en onderhouden laagdrempelig contact met de cliënten via huisbezoeken. Het gaat daarbij om aanwezigheid, er gewoon zijn. Daarnaast gaat het om het organiseren en geven van praktische ondersteuning.
  • Het bijeenbrengen van cliënten in een bouwgroep: daarin kunnen zij steun vinden bij elkaar en gezamenlijk gaan onderzoeken wat nodig is om zich beter thuis te gaan voelen in de buurt en de samenleving. Sommige bouwgroepen hebben een specifiek doel, zoals ondersteuning van een Turkse vrouwengroep of een computergroep. Soms fungeert de groep als inloop en mogelijkheid voor sociale contacten.
  • Het organiseren en creëren van participatiemogelijkheden, waaronder een eigen veilige (ontmoetings)plek voor de doelgroep als thuishonk en springplank.
  • Het contact leggen met medewerkers van organisaties en voorzieningen die een bijdrage kunnen leveren aan het persoonlijk steunsysteem.



Herstel, ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid

Herstellen is het leven met de beperkingen; evenwicht vinden bij individuen. Herstellen is een proces. Ervaringsdeskundigen kunnen vanuit hun eigen herstel ondersteunen bij het herstelproces van anderen. Het gaat om herkenning en waardering van hetgeen een cliënt doet. Naar voren halen wat de kracht en de empowerment van de cliënt is.

Ervaringsdeskundigen kunnen andere hulpverleners leren om vanuit het perspectief van de ervaringsdeskundige naar cliënten te kijken en cliënten op een andere manier te bejegenen.
Als hulpverlener moet je de herstelmomenten erkennen en ondersteunen en helpen waar nodig is. Belangrijke principes in de zorg zijn; solidariteit, respect, begrip van de situatie, onbevooroordeeld zijn, hoop en geloof. Kwartiermakers en ervaringsdeskundigen bieden hoop door er steeds weer voor de cliënten te zijn. De bejegening is respectvol, er is veel oog voor wat cliënten zelf belangrijk vinden.

Inzet ervaringskennis: Als er een cliënt wordt aangemeld, wordt altijd gekeken of het meer geschikt is om een ervaringsdeskundige in te zetten of een kwartiermaker. Maar het kan ook voorkomen dat een kwartiermaker niet verder komt met een cliënt, dan wordt ook de ervaringsdeskundige ingeschakeld. In het algemeen wordt bij cliënten die erg stoeien met hun beperkingen of niet weten hoe ze hiermee kunnen omgaan, een ervaringsdeskundige ingeschakeld. Maar ook bij praktische zaken; het contact is dan anders dan dat een kwartiermaker dat doet. Het komt ook voor dat kwartiermaker en ervaringsdeskundige samen het eerste gesprek doen. Als er dan meer klik is met de ervaringsdeskundige, gaat die ermee door.
Bij het eerste contact met de cliënt wordt al uitgelegd dat er gewerkt wordt met kwartiermakers en ervaringsdeskundigen. Dus alle cliënten weten wat ervaringsdeskundigheid inhoudt. In hoeverre ervaringsdeskundigen hun eigen verhaal vertellen aan cliënten, verschilt per ervaringsdeskundige: sommigen zetten het veel in en anderen weinig.

Reacties

Het kennisplein 'De Ervaringsdeskundige' is gerealiseerd in opdracht van Markieza in samenwerking met het Trimbos-instituut, HEE! en Phrenos (LIVE).